Zeilen, kanoën of suppen: zo begin je met watersport

Meren, rivieren, kanalen, grachten en de kust: in Nederland ben je nooit ver van het water. Toch komen veel mensen niet verder dan een rondvaartboot of een terrasje aan de haven. Jammer, want je kunt op veel manieren zelf het water op, zonder eigen boot en zonder ervaring. Drie toegankelijke vormen zijn zeilen, kanoën en suppen. Ze verschillen flink van elkaar: in wat je leert, wat je nodig hebt en wat het kost.

Eerst: kun je goed zwemmen?

Voor alle watersporten geldt hetzelfde uitgangspunt: je moet goed kunnen zwemmen. Zeker bij suppen, kanoën en zeilen in een klein bootje is de kans groot dat je een keer in het water belandt. Zeilscholen, verhuurders en verenigingen vragen dan ook vaak naar een zwemdiploma. Voor kinderen gaat het meestal om de basisdiploma's; meer daarover lees je in zwemles en zwemdiploma.

Een zwemvest is bij het beginnen nooit verkeerd. Bij lessen voor kinderen hoort het meestal standaard bij de uitrusting.

Zeilen: varen op de wind

Wat je leert

Bij zeilen gebruik je de wind om vooruit te komen. Je leert hoe je de zeilen afstelt op de windrichting, hoe je overstag gaat en gijpt (draaien met de voorkant of juist met de achterkant van de boot door de wind) en hoe je veilig aanlegt. Het is een sport waarin techniek, inzicht en het lezen van het weer samenkomen.

Er zijn veel soorten zeilboten. Beginners leren vaak in kleine, open bootjes (jollen) of in grotere, stabielere kielboten. In een jol voel je direct wat de wind doet, en ga je ook weleens om. Een kielboot is rustiger en vergevingsgezinder.

Hoe je begint

De meest gekozen route is een cursus bij een zeilschool. Dat kan in een week vakantie, in een paar weekenden of als vaste les op een doordeweekse avond. Voor kinderen zijn er zeilkampen, waar ze een week lang zeilen en vaak ook blijven slapen. Veel zeilscholen werken met CWO-diploma's, een landelijk systeem waarin je stap voor stap meer leert.

Je kunt ook lid worden van een zeilvereniging. Daar zeil je vaak in clubboten, zijn er trainingen en worden er wedstrijden gevaren. De landelijke bond voor zeilen en andere watersporten is het Watersportverbond.

Voor een kleine zeilboot heb je in Nederland geen vaarbewijs nodig; dat geldt pas voor grotere of snellere boten. De vaarregels moet je wel kennen, en die leer je tijdens een cursus.

De keerzijde

Zeilen is weersafhankelijk: bij te weinig wind gebeurt er weinig, bij te veel wind blijf je aan de kant. Het seizoen loopt vooral van het voorjaar tot het najaar. Een eigen boot is duur, onder meer door de ligplaats en het onderhoud, maar die heb je in het begin zeker niet nodig.

Kanoën: tochten maken op rustig water

Kano of kajak

In het dagelijks taalgebruik heet alles een kano, maar er is een verschil. In een open kano, ook wel Canadese kano genoemd, zit of kniel je, en peddel je met een peddel met één blad. In een kajak zit je laag in een gesloten boot en gebruik je een peddel met twee bladen. Een kajak is meestal sneller; een open kano is ruimer en handig als je met z'n tweeën of met bagage op pad gaat.

Hoe je begint

De makkelijkste instap is huren. Op veel plekken in Nederland kun je een kano huren voor een paar uur of een hele dag, vaak met een uitgezette route. Voor een tocht op rustig water heb je geen ervaring nodig, al helpt een korte uitleg over de peddelslag en het sturen wel. Zonder die uitleg ben je vooral bezig met zigzaggen.

Wil je het serieuzer aanpakken, dan kun je terecht bij een kanovereniging. Daar leer je technieken zoals koers houden, sturen en wat je doet als je omslaat. Er zijn ook spannendere vormen, zoals kanopolo, wildwatervaren en zeekajakken. Die vragen wel om meer training en ervaring.

Suppen: staand op het water

Wat het is

Bij suppen (stand-up paddling) sta je op een groot, breed board en peddel je met een lange peddel. Het ziet er makkelijk uit en dat valt ook mee: op een rustige dag sta je vaak na een paar minuten. Het is een ontspannen manier om het water op te gaan, en tegelijk een goede oefening voor je balans en romp.

Je kunt suppen leren tijdens een les van een uur of twee, en op veel plekken kun je een board huren. Wie het leuk vindt, koopt na een tijdje vaak een opblaasbaar board, dat makkelijk mee kan in de auto.

Waar je op let

Suppen lijkt onschuldig, maar er zijn een paar risico's:

• Wind. Een board vangt veel wind. Waait het van de kant af en peddel je met de wind mee, dan kom je soms moeilijk terug. Begin daarom tegen de wind in, dan heb je hem op de terugweg mee.
• Scheepvaart. Blijf weg van drukke vaarwegen en beroepsvaart. Grote schepen zien je slecht en kunnen niet snel uitwijken.
• Koud water. Ook als de lucht warm is, kan het water nog koud zijn, zeker in het voorjaar. Een val in koud water is een flinke schok voor je lichaam.
• Stromend water. Rivieren en water met stroming zijn lastiger en gevaarlijker. Begin op rustig, stilstaand water.

Gebruik een leash, een lijn tussen je enkel of middel en het board, zodat je board niet wegdrijft als je valt.

Wat kost het?

Prijzen verschillen sterk per aanbieder, regio en seizoen. Zeilkampen en cursussen in de zomervakantie zitten vaak snel vol, dus kijk op tijd. Meer over de kosten van sporten lees je in wat kost sporten.

Welke past bij jou?

• Hou je van techniek, wind en weer, en wil je echt iets leren? Dan is zeilen een goede keuze.
• Wil je tochten maken, de natuur zien en lekker bezig zijn? Dan past kanoën waarschijnlijk goed.
• Wil je laagdrempelig het water op en tegelijk aan je balans werken? Probeer dan suppen.

Ben je op zoek naar een sport voor je kind en twijfel je nog? Kijk dan ook in welke sport past bij je kind. En wil je het water op in teamverband, met vaste trainingen en een ploeg? Dan is roeien misschien iets voor je.

Verder zoeken

Zeilscholen en zeilverenigingen vind je op de pagina zeilen, kanoverenigingen en kanoverhuur op de pagina kanoën. Je kunt ook zoeken in het aanbod of op de kaart kijken wat er bij jou in de buurt aan het water ligt.