Zwemles en zwemdiploma A, B en C: wat je als ouder moet weten

In Nederland ben je nooit ver van het water: sloten, kanalen, plassen, rivieren en de zee. Daarom zien veel ouders zwemles niet als hobby, maar als iets wat je kind gewoon moet kunnen. Het bekendste bewijs daarvan is het Nationaal Zwemdiploma, met de diploma's A, B en C, ook wel het Zwem-ABC genoemd.

Toch roept zwemles veel vragen op. Wanneer begin je? Waarom duurt het bij het ene kind veel langer dan bij het andere? En is een A-diploma eigenlijk genoeg? Hieronder vind je de antwoorden, zonder verkooppraatje.

Wanneer is je kind eraan toe?

Veel zwemscholen laten kinderen beginnen vanaf ongeveer vier of vijf jaar. Leeftijd is alleen niet het enige wat telt. Een kind is er meestal klaar voor als het:

• in een groep naar een volwassene kan luisteren en een opdracht kan uitvoeren;
• zich een half uur tot drie kwartier kan concentreren;
• niet in paniek raakt als er water in het gezicht komt.

Heel vroeg beginnen betekent niet automatisch dat je kind eerder een diploma heeft. Een kind dat motorisch en qua aandacht verder is, pikt het vaak sneller op. Baby- en peuterzwemmen zijn vooral bedoeld om te wennen aan water. Dat is leuk en nuttig, maar het is geen zwemles.

Wat leert je kind voor A, B en C?

Het Zwem-ABC draait niet om snel zwemmen, maar om zelfredzaamheid: kan je kind zich redden als het onverwacht in het water belandt? De precieze onderdelen kun je het beste bij de zwemschool opvragen, maar grofweg ziet het er zo uit.

Diploma A

Je kind laat zien dat het een stuk kan zwemmen op de buik en op de rug, kan watertrappen, onder water door een opening kan zwemmen en zich drijvend kan houden. Een deel van het examen gebeurt in kleding, omdat je in het echt meestal niet in badkleding in het water valt.

Diploma B

B bouwt voort op A. De afstanden worden langer, er komen onderdelen bij en je kind doet meer in kleding. Het moet ook langer zelfstandig in het water kunnen blijven.

Diploma C

C legt de lat het hoogst. Je kind laat zien dat het zich ook in lastigere situaties redt, met nog meer onderdelen in kleding en een betere beheersing van verschillende slagen.

Is A genoeg? Veel zwemleraren raden aan om door te gaan tot en met B en C. Met alleen een A-diploma is een kind nog niet veilig in elk water. En ook met diploma C blijft toezicht bij open water belangrijk: stroming, koud water en het ontbreken van een kant maken zwemmen buiten heel anders dan in het zwembad.

Hoe lang duurt het?

Dat is de vraag die ouders het vaakst stellen, en het eerlijke antwoord is: dat verschilt enorm. Reken eerder in maanden dan in weken. Voor veel kinderen duurt het A-diploma een jaar of langer, terwijl B en C daarna meestal sneller gaan.

Het tempo hangt af van hoe vaak je kind les heeft, hoe groot de groepen zijn, hoe vaak het tussendoor zwemt en natuurlijk van het kind zelf. Een periode waarin het lijkt alsof er niets gebeurt, is heel normaal. Vaak valt het kwartje daarna ineens.

Soorten zwemles

• Groepsles in een zwembad of bij een zwemschool. De meest gekozen vorm. Let op de groepsgrootte en het aantal leraren per groep.
• Les in een kleine groep of privéles. Duurder per les, maar met meer aandacht. Kan prettig zijn voor een kind dat bang is voor water.
• Intensieve cursus. Bijvoorbeeld in de vakantie elke dag les. Past bij sommige kinderen goed, voor andere is het te veel ineens.
• Schoolzwemmen. In sommige gemeenten zwemmen kinderen nog met school. Of dat bij jou zo is, verschilt per gemeente en per school.

Een zwemschool kiezen: vragen om te stellen

Je gaat waarschijnlijk een jaar of langer elke week naar hetzelfde zwembad. Een paar vragen vooraf scheelt teleurstelling:

1. Geeft de zwemschool het Nationaal Zwemdiploma af?
2. Hoe groot zijn de groepen en hoeveel leraren staan er in het water of aan de kant?
3. Hoe lang duurt een les, en hoe vaak per week is er les?
4. Hoe hoor je hoe je kind ervoor staat? Zijn er kijklessen?
5. Is er een wachtlijst?
6. Hoe betaal je: per maand, per lessenreeks of per pakket? Zit het examen erbij?
7. Wat is de opzegtermijn?

Let ook op praktische dingen als de afstand tot huis, parkeren en de kleedruimte. Na een les op een koude winteravond wil je niet nog een half uur rijden.

Wat kost zwemles?

De prijzen lopen sterk uiteen per zwemschool, plaats en lesvorm. Zie de bedragen hieronder als ruwe indicatie:

Omdat een A-diploma vaak een jaar of langer duurt, kan het totaal oplopen tot enkele honderden euro's of meer. Vraag daarom altijd wat er in de prijs zit.

Is dat lastig op te brengen, kijk dan bij je gemeente. Sommige gemeenten hebben een regeling voor gezinnen met een laag inkomen, en ook het Jeugdfonds Sport & Cultuur en Stichting Leergeld kunnen in sommige gemeenten helpen. Wat er bij jou mogelijk is, lees je in sporten met weinig geld.

Hoe help je thuis mee?

• Ga tussendoor samen zwemmen. Niet om te oefenen voor het examen, maar om het water leuk te houden.
• Prijs inzet, niet alleen resultaat. Een kind dat eindelijk zijn hoofd onder water durft, verdient net zoveel aandacht als een kind dat afzwemt.
• Vergelijk niet. Dat een klasgenootje al een diploma heeft, zegt weinig over jouw kind.
• Praat met de leraar als je kind bang is of tegen de les opziet. Vaak zijn er kleine aanpassingen mogelijk.

Na diploma C: en nu?

Gefeliciteerd, je kind kan zwemmen. Maar daar hoeft het niet bij te blijven. Er zijn vervolgcursussen, bijvoorbeeld in snorkelen of survivalzwemmen, en bij de reddingsbrigade leren kinderen anderen helpen in het water.

Wie echt van zwemmen houdt, kan bij een zwemvereniging terecht. Daar kun je kiezen uit wedstrijdzwemmen, waterpolo, artistiek zwemmen of schoonspringen. De meeste zwemverenigingen zijn aangesloten bij de KNZB, de zwembond. Ook voor watersporten zoals zeilen en kanoën is een zwemdiploma vaak een voorwaarde. Daarover lees je meer in zeilen, kanoën en suppen.

En wil je kind iets heel anders gaan doen? In welke sport past bij je kind vind je ideeën per leeftijd.

Zwemles zoeken in je buurt

Op de pagina over zwemmen en via het aanbod vind je zwembaden, zwemscholen en zwemverenigingen. Met de kaart zie je snel welke dichtbij liggen. Inschrijven en de wachtlijst regel je bij de aanbieder zelf.