In dit artikel
Nederland is een fietsland, maar fietsen als sport is iets anders dan naar je werk trappen. Op een racefiets rijd je al snel een flink stuk harder en verder dan op een stadsfiets, en met een mountainbike zoek je juist de bossen, heuvels en zandpaden op. Allebei zijn het fijne duursporten die je alleen of in een groep kunt doen. Wel vragen ze een behoorlijke investering in materiaal, en dat is voor veel beginners meteen het grootste struikelblok.
Weg, bos of iets ertussenin
Wielrennen op de weg
Een racefiets is licht, heeft smalle banden en een gebogen stuur, zodat je verschillende houdingen kunt aannemen. Je rijdt op asfalt: over dijken, door polders, langs rivieren. Het draait om tempo en uithoudingsvermogen, en vaak ook om rijden in een groep, waarbij je om de beurt op kop rijdt en de anderen uit de wind blijven.
Het voordeel: je kunt bijna overal vanaf je voordeur beginnen. Het nadeel: je deelt de weg met ander verkeer, en in een vlak land kan de wind behoorlijk tegenzitten.
Mountainbiken
Een mountainbike heeft brede banden met grof profiel, vering en een recht stuur. Je rijdt over onverharde paden, door bossen en over heuvels. Het is technischer dan wielrennen: sturen tussen bomen, korte afdalingen, wortels en mul zand. Je snelheid ligt lager, maar het is intensief en afwisselend, en je zit niet tussen het verkeer.
Nederland heeft veel bewegwijzerde mountainbikeroutes, vooral in bosrijke gebieden. Op sommige routes vraagt de beheerder een kleine bijdrage voor het onderhoud. Houd je aan de gemarkeerde routes: in veel natuurgebieden mag je buiten de aangegeven paden niet fietsen.
Gravel: het midden
Een gravelbike lijkt op een racefiets, maar heeft bredere banden en kan ook over grind- en zandpaden. Wie wil afwisselen tussen asfalt en onverhard, heeft daar een flexibele fiets aan. Het nadeel: op elk van beide terreinen is een gespecialiseerde fiets net iets beter.
Wat kost het?
De fiets is verreweg de grootste uitgave. Een ruwe indicatie:
| Onderdeel | Prijsindicatie |
|---|---|
| Tweedehands racefiets of mountainbike | ongeveer 400 tot 1000 euro |
| Nieuwe instapper (racefiets of mountainbike) | ongeveer 800 tot 1500 euro |
| Helm | ongeveer 40 tot 120 euro |
| Fietsbroek met zeem en een fietsshirt | ongeveer 60 tot 150 euro |
| Lidmaatschap toerclub of wielervereniging | ongeveer 30 tot 150 euro per jaar |
Prijzen verschillen per winkel, merk en vereniging. Naar boven toe is er nauwelijks een grens, maar als beginner heb je die dure fiets niet nodig. Een tweedehands fiets is een prima manier om te ontdekken of de sport bij je past. Laat hem wel nakijken en let vooral op de maat: een fiets die niet bij je lichaam past, levert eerder pijn in rug, nek of knieën op dan plezier.
Daarnaast komen er kleinere kosten bij, zoals reservebinnenbanden, een pomp, verlichting en onderhoud. Hoe dit zich verhoudt tot andere sporten, lees je in wat kost sporten.
Je eerste ritten
Begin met korte ritten van een uur of minder in een rustig tempo. Je zitvlak, nek en handen moeten wennen aan de houding, en dat duurt een paar weken. Een fietsbroek met zeem (een zachte inlage) maakt een groot verschil. Draag er geen onderbroek onder, want de naden gaan juist schuren.
Wat verder helpt:
- Laat je fiets goed afstellen. Vooral de zadelhoogte is belangrijk. Een te laag zadel belast je knieën, bij een te hoog zadel wieg je heen en weer.
- Schakel veel. Trap liever een lichte versnelling vlot rond dan een zware versnelling langzaam. Dat spaart je knieën.
- Eet en drink onderweg bij ritten van langer dan een uur of anderhalf. Wielrenners noemen het moment waarop je energie ineens op is 'de man met de hamer'.
- Begin met gewone pedalen. Klikpedalen, waarbij je schoen vastzit aan het pedaal, geven meer controle en kracht, maar vragen oefening. Bijna iedereen valt er in het begin een keer mee om bij stilstand.
Veiligheid en verkeersregels
Een helm is in Nederland niet wettelijk verplicht op een gewone racefiets of mountainbike, maar wel sterk aan te raden. Bij georganiseerde toertochten en clubritten is een helm vaak verplicht.
Op de weg gelden voor wielrenners dezelfde verkeersregels als voor andere fietsers. Is er een verplicht fietspad (een rond blauw bord met een witte fiets), dan moet je dat gebruiken, ook op een racefiets. Rijd je in een groep, dan zijn duidelijke afspraken belangrijk: wijs gaten in de weg aan, roep als je remt of stopt, en houd rekening met wandelaars en andere fietsers. In het bos geldt hetzelfde: rijd op mountainbikeroutes in de aangegeven richting en pas je snelheid aan bij wandelaars en kruisingen.
Fiets je in het donker of in de winter, zorg dan voor goede verlichting en zichtbare kleding. Meer daarover lees je in buiten sporten in de winter.
Alleen rijden of bij een club
Alleen fietsen kan altijd, maar met anderen leer je sneller. Bij een toerclub of wielervereniging rijd je in groepen op je eigen niveau, leer je veilig in een groep rijden en ontdek je nieuwe routes. Veel clubs hebben aparte groepen of ritten voor beginners. Mountainbikeclubs geven vaak techniektrainingen, waarin je leert remmen, bochten nemen en over obstakels rijden.
Er zijn twee landelijke bonden: de KNWU richt zich vooral op de wedstrijdsport, de NTFU op toerfietsers en recreatieve mountainbikers. In het seizoen worden er veel toertochten georganiseerd, met verschillende afstanden om uit te kiezen. Zo'n tocht is een leuke manier om met anderen te rijden zonder dat het een wedstrijd wordt.
In de winter fietsen veel mensen binnen: op een fietstrainer thuis of tijdens een spinningles in de sportschool. Spinning is ook een laagdrempelige manier om te ontdekken of fietsen als sport je ligt, zonder eerst een fiets te kopen.
Past het bij jou?
Bij fietsen vangen je benen geen klappen op zoals bij hardlopen. Mensen die bij het rennen steeds last krijgen van hun knieën of schenen, kiezen daarom soms voor de fiets. Twijfel je of heb je klachten, overleg dan met je huisarts of fysiotherapeut.
Er zijn ook minpunten. Fietsen is tijdrovend: een flinke rit duurt al snel een paar uur. Je bent afhankelijk van het weer en van je materiaal, en een lekke band onderweg hoort erbij. Wie liever kort en intensief traint, kan ook eens naar beginnen met hardlopen kijken. En twijfel je of je liever samen of alleen sport, lees dan teamsport of individuele sport.
Verder zoeken
Op de pagina wielrennen vind je clubs en andere aanbieders bij jou in de buurt. Je kunt ook zoeken in het aanbod of kijken op de kaart. Toertochten en andere sportevenementen vind je bij Evenementen.
