Korfbal uitgelegd: de regels en waarom mannen en vrouwen samen spelen

Korfbal is een van de weinige teamsporten waarin mannen en vrouwen samen in één team spelen, op hetzelfde veld en met dezelfde taken. Het is bovendien een Nederlandse uitvinding. Toch weten veel mensen die het nooit gespeeld hebben niet goed hoe het werkt. Ze kennen het als 'dat spel met die mand op een paal'.

Hier lees je hoe korfbal in elkaar zit, welke regels het spel zo eigen maken en voor wie het een goede keuze kan zijn.

Waar komt korfbal vandaan?

Korfbal is bedacht door Nico Broekhuysen, een onderwijzer uit Amsterdam. Hij zocht een balspel dat jongens en meisjes samen konden spelen, en liet zich inspireren door een spel dat hij in Zweden had gezien. In 1902 introduceerde hij korfbal in Amsterdam.

De landelijke bond is het KNKV, het Koninklijk Nederlands Korfbalverbond. Korfbal wordt vooral in Nederland en België gespeeld, maar ook in een aantal andere landen.

Het veld: twee vakken, twee korven

Een korfbalteam bestaat uit acht spelers: vier mannen en vier vrouwen. Het veld is in twee helften verdeeld, de vakken. In elk vak staan van beide teams twee mannen en twee vrouwen. In het ene vak valt jouw ploeg aan, in het andere verdedigt ze.

Na elke twee doelpunten, van beide ploegen samen, wisselen de spelers van vak. Aanvallers worden verdedigers en andersom. Daardoor doet iedereen in een wedstrijd alles: je verdedigt, je speelt aan en je schiet.

De korf staat niet aan het einde van het veld, maar een stuk ervoor, op een paal van 3,5 meter hoog. Je kunt dus van alle kanten scoren, ook van achter de korf. Er hangt geen bord achter: de bal moet er van bovenaf schoon doorheen.

De regels die korfbal bijzonder maken

Je hoeft niet alles te weten om mee te doen, maar deze regels bepalen hoe het spel eruitziet:

1. Niet lopen met de bal. Heb je de bal gevangen, dan mag je er niet mee lopen. Dribbelen is ook niet toegestaan. Je speelt de bal over of je schiet.
2. Je verdedigt iemand van hetzelfde geslacht. Een man verdedigt een man, een vrouw verdedigt een vrouw. Zo blijft het spel in balans.
3. Niet verdedigd schieten. Staat je tegenstander dichter bij de paal dan jij, naar je toe gekeerd, binnen armlengte, en probeert hij of zij je schot te blokkeren, dan ben je 'verdedigd' en mag je niet schieten. Je moet eerst vrijlopen.
4. Geen fysiek spel. Duwen, vasthouden of de bal uit iemands handen slaan mag niet. Korfbal is een contactarme sport.
5. Strafworp. Wordt een goede scoringskans door een overtreding verhinderd, dan kan de scheidsrechter een strafworp geven: een vrije worp van dichtbij de korf.

Omdat je niet met de bal kunt lopen, draait alles om samenspel en vrijlopen. De bekendste aanval is de doorloopbal: een speler sprint langs de paal, krijgt de bal in de loop aangespeeld en legt hem er direct in. Daarnaast zie je veel afstandsschoten, vaak na een snelle combinatie.

Gemengd spelen in de praktijk

Dat mannen en vrouwen samen spelen, is voor veel korfballers de grootste trekpleister. Je speelt niet 'met de dames' of 'met de heren', maar gewoon met je team, waarin iedereen even belangrijk is. Omdat je steeds een tegenstander van hetzelfde geslacht hebt, blijft het eerlijk.

Ook bij de jeugd spelen jongens en meisjes samen. Dat geeft veel clubs een familiesfeer: het is niet ongewoon dat broers, zussen en ouders allemaal bij dezelfde vereniging spelen.

Veld en zaal

Korfbal speel je het hele jaar. In het najaar en het voorjaar speel je buiten op het veld, meestal op kunstgras. In de winter verhuist de competitie naar de sporthal. De regels zijn grotendeels hetzelfde, al voelt het spel in de zaal sneller aan.

Naast het klassieke spel met acht spelers bestaan er kleinere varianten, bijvoorbeeld met vier spelers per team in één vak. Die worden onder meer gebruikt bij de jongste jeugd en in recreatieve vormen.

Wil je zien hoe korfbal op het hoogste niveau gespeeld wordt? De topcompetitie in de zaal heet de Korfbal League. Een wedstrijd kijken, live of online, geeft een goed beeld van het tempo.

Past korfbal bij jou?

Korfbal kan een goede keuze zijn als:

• je graag in een team speelt waarin samenspel belangrijker is dan individuele acties;
• je zowel wilt aanvallen als verdedigen, in plaats van een vaste positie te hebben;
• je liever in een gemengd team speelt dan in een mannen- of vrouwenteam;
• je een sport zoekt met weinig lichamelijk contact;
• je een vereniging zoekt waar je ook buiten het veld mensen leert kennen.

Er zijn ook redenen om te twijfelen. Korfbal is een verenigingssport met vaste trainingsavonden, wedstrijden in het weekend en vrijwilligerstaken. Het is een kleinere sport dan voetbal of hockey, dus niet elke plaats heeft een club om de hoek. En scoren op een korf zonder bord is in het begin lastig; reken op wat geduld voordat je eerste schoten erin gaan.

Ben je nog aan het kiezen tussen een teamsport en iets wat je alleen doet, lees dan teamsport of individuele sport.

Zo begin je

Voor kinderen. Veel clubs laten kinderen een paar keer gratis meetrainen voordat ze lid worden. Jeugdteams zijn ingedeeld per leeftijd, en de jongste kinderen spelen in kleinere teams met aangepaste regels. Lees ook welke sport past bij je kind.

Voor volwassenen. Ook als volwassene kun je instappen. Veel verenigingen hebben naast hun competitieteams ook recreantenteams, die minder vaak trainen en op een rustiger niveau spelen. Ideaal als je het gewoon leuk wilt hebben, of als je vroeger hebt gespeeld en na jaren terugkomt.

Spullen. Je hebt weinig nodig: sportkleding, zaalschoenen met een lichte zool voor de winter en schoenen met grip voor het kunstgras buiten. Een clubtenue koop je meestal via de vereniging.

Kosten. De contributie verschilt per vereniging en leeftijd. Als ruwe indicatie: ongeveer 100 tot 300 euro per jaar, voor jeugd meestal minder dan voor senioren. Soms komt er een eenmalig inschrijfgeld bij, en net als bij andere verenigingen wordt verwacht dat je af en toe een vrijwilligerstaak oppakt. Wat een vereniging je oplevert en wat ze van je vraagt, lees je in sportvereniging of sportschool.

Een korfbalclub vinden

Korfbalverenigingen in jouw buurt vind je op de pagina over korfbal of via het aanbod, waar je op je woonplaats kunt zoeken.

Weet je nog niet welke sport je wilt proberen? De keuzehulp helpt je op weg. En hoe je het meeste haalt uit een eerste kennismaking bij een club, lees je in je eerste proefles.