Boulderen en klimmen in de hal: zo begin je

Nederland is plat, en toch is klimmen hier een flink gegroeide sport. Dat komt door de klimhallen: grote binnenruimtes met wanden vol gekleurde grepen, waar je het hele jaar terechtkunt. Je hoeft er geen avonturier voor te zijn. Veel mensen komen er gewoon na het werk, met een vriend of collega, om een uurtje te puzzelen op een route. In dit artikel lees je wat het verschil is tussen boulderen en touwklimmen, hoe je veilig begint en wat het ongeveer kost.

Twee manieren van klimmen

Boulderen: laag en zonder touw

Bij boulderen klim je op lage wanden van een paar meter hoog, zonder touw of gordel. Onder de wand liggen dikke valmatten. Een route, een "boulder" of "probleem" genoemd, bestaat uit een korte reeks bewegingen: soms maar een handvol, soms wat meer. Het is kort en intens, en er zit veel denkwerk in: waar zet je je voet, welke greep pak je eerst?

Boulderen is de makkelijkste instap. Je hebt geen partner nodig, je hoeft geen knopen of zekertechniek te leren, en na een korte uitleg kun je aan de slag. Het is ook sociaal: mensen staan samen onder een wand, kijken hoe een ander het aanpakt en proberen het daarna zelf.

Touwklimmen: hoog en met een partner

Bij touwklimmen klim je op hoge wanden, in een hal vaak ruim boven de tien meter. Je draagt een klimgordel en bent vastgemaakt aan een touw. Een partner beneden "zekert" je: die bedient het touw zodat je niet ver kunt vallen. Daarna wissel je om.

Er zijn twee vormen:

• Toprope: het touw loopt al via een punt bovenaan de wand. Als je loslaat, hang je vrijwel meteen in het touw. Dit is de vorm waarmee beginners starten.
• Voorklimmen: je neemt het touw mee naar boven en hangt het onderweg in de tussenzekeringen in. Als je valt, val je verder. Dit is voor gevorderden en vraagt een aparte cursus.

Veel hallen hebben daarnaast een paar wanden met een automatisch zekersysteem. Daarmee kun je zonder partner een hoge route klimmen; het systeem laat je langzaam zakken als je loslaat.

Veiligheid gaat voor

Klimmen in een hal is goed georganiseerd, maar je moet de regels kennen. De meeste hallen geven je bij een eerste bezoek uitleg of laten je een korte instructie volgen.

Bij boulderen draait het vooral om vallen en om ruimte. Leer landen op je voeten en dan naar achteren af te rollen, en vang je val niet op met gestrekte armen. Loop of zit nooit op de mat onder iemand die aan het klimmen is. En spring niet zomaar van de bovenkant; klim liever een stuk naar beneden.

Bij touwklimmen moet je veilig kunnen inbinden en zekeren. Voordat je zelfstandig mag touwklimmen, vragen hallen meestal dat je aantoont dat je dat beheerst. Dat kan met een cursus in de hal zelf of met een klimvaardigheidsbewijs van de NKBV, de Koninklijke Nederlandse Klim- en Bergsport Vereniging. Welke bewijzen een hal accepteert, verschilt; vraag het na. Een vaste gewoonte die je leert: voor elke klim controleren jij en je partner elkaars knoop, gordel en zekerapparaat.

Wat heb je nodig?

Voor een eerste keer bijna niets, want je kunt alles huren.

• Klimschoenen: strakke schoenen met een rubberen zool waarmee je op kleine treetjes kunt staan. Ze horen strak te zitten, maar ze mogen geen echte pijn doen. Huur ze de eerste keren.
• Magnesium: een wit poeder voor droge handen, in een zakje aan je broek of een emmer bij de wand.
• Kleding: iets waarin je je knieën hoog kunt optillen en je armen boven je hoofd kunt strekken. Geen sieraden.
• Voor touwklimmen: een gordel en een zekerapparaat met karabiner. Ook die kun je in de hal huren. De touwen hangen in veel hallen al aan de wand; soms neem je een eigen touw mee.

Hoe moeilijk is een route?

Routes en boulders hebben een moeilijkheidsgraad. Voor touwroutes gebruiken de meeste hallen in Nederland de Franse schaal, met cijfers en letters zoals 4, 5a, 5c en 6b. Bij boulders werken veel hallen met kleuren of met een eigen schaal. Elke hal heeft ook een overzicht van wat welke kleur of welk cijfer betekent.

Begin bij de makkelijkste routes, ook als die er saai uitzien. Een greep die van onderaf groot lijkt, kan in de praktijk verrassend lastig zijn. En vergelijk je niet te veel met anderen; graden verschillen per hal en per routebouwer.

Wat kost klimmen?

Dit zijn ruwe bedragen; prijzen verschillen per hal en per plaats. Veel hallen hebben rittenkaarten en lagere tarieven voor jongeren of rustige uren. Ga je vaker dan een keer of twee per maand, dan wordt een rittenkaart of abonnement al snel voordeliger. Koop pas eigen schoenen als je zeker weet dat je doorgaat.

Je lichaam: kracht, vingers en schouders

Klimmen is niet alleen armkracht. Goede klimmers gebruiken vooral hun benen en hun techniek. Toch is het belastend voor je vingers, polsen, ellebogen en schouders, zeker in het begin. Pezen en gewrichten passen zich langzamer aan dan je spieren, dus je voelt je soms sterker dan je lichaam eigenlijk aankan.

Een paar vuistregels:

• Warm op, bijvoorbeeld met makkelijke routes en wat losmaken van schouders en polsen.
• Klim de eerste maanden niet elke dag; geef je lichaam hersteltijd.
• Rust tussen pogingen. Als je onderarmen vol en krachteloos aanvoelen, neem dan een flinke pauze.
• Stop bij scherpe pijn in vingers of schouders. Houdt een klacht aan, overleg dan met je huisarts of een fysiotherapeut.

Meer algemene tips staan in blessures voorkomen.

Hoogtevrees? Dan is boulderen een fijne manier om te beginnen, want je bent nooit ver van de grond. Bij toprope merk je snel dat het touw je echt houdt. Voor sommige mensen helpt dat, voor anderen blijft het spannend. Beide is normaal.

Klimmen met kinderen

Kinderen klimmen vaak zonder nadenken, en veel hallen hebben kinderlessen, een kinderhoek of speciale tijden voor gezinnen. Leeftijdsgrenzen en regels voor begeleiding verschillen per hal, dus check dat vooraf. Overweeg je klimmen als vaste sport voor je kind, dan helpt welke sport past bij je kind bij het afwegen.

En buiten?

Buiten klimmen op echte rots doen de meeste Nederlanders in het buitenland, bijvoorbeeld in de Belgische Ardennen. Dat vraagt meer kennis dan klimmen in de hal: de beveiliging is anders, het weer speelt mee en er is geen routebouwer die alles voor je heeft klaargezet. Doe dat pas na een cursus of samen met ervaren klimmers. Er zijn ook klimverenigingen die samen naar binnen- en buitenlocaties gaan.

Een hal in de buurt vinden

Op de klimpagina van Sportloc zie je per plaats welke boulder- en klimhallen er zijn. Via de kaart vind je snel welke het dichtst bij huis of werk ligt. Openingstijden, tarieven en cursussen vind je bij de hal zelf.

Ga je voor het eerst? Lees dan ook je eerste proefles, met tips die voor een eerste bezoek aan een klimhal net zo goed gelden.