In dit artikel
Leeuwarden, in het Fries Ljouwert, is de hoofdstad van Friesland. Het is een overzichtelijke stad met grachten, de scheve Oldehove als herkenningspunt en, sinds de stad in 2018 samen met de provincie Culturele Hoofdstad van Europa was, wat meer bekendheid buiten de provincie. Voor sporters is Leeuwarden vooral interessant door zijn omgeving. Overal om de stad is water, en Friesland heeft een paar sporten die je in de rest van Nederland nauwelijks tegenkomt.
De stad van de Elfstedentocht
Over schaatsen in Friesland kun je niet praten zonder de Elfstedentocht. Deze tocht van ongeveer 200 kilometer over natuurijs begint en eindigt in Leeuwarden en gaat langs alle elf Friese steden: Leeuwarden, Sneek, IJlst, Sloten, Stavoren, Hindeloopen, Workum, Bolsward, Harlingen, Franeker en Dokkum. Omdat het ijs over de hele route dik genoeg moet zijn, kan de tocht alleen in een strenge winter doorgaan. De laatste keer was in 1997.
Dat betekent niet dat je in Friesland alleen op een strenge winter hoeft te wachten om te schaatsen. In Heerenveen, op ongeveer een halfuur rijden van Leeuwarden, ligt ijsstadion Thialf, waar je in het seizoen ook als recreant op kunstijs kunt schaatsen. En als het een paar dagen flink vriest, gaan in de dorpen rond de stad de ijsbanen en vaarten open. Op natuurijs geldt een harde regel: ga er alleen op als het ijs is vrijgegeven, bijvoorbeeld door de plaatselijke ijsvereniging, en nooit alleen. Meer over beginnen op de ijzers lees je in schaatsen op kunstijs en natuurijs.
Buiten de winter kun je de Elfstedenroute ook op de fiets afleggen. Elk jaar met Pinksteren is er een grote Elfstedenfietstocht, en de rest van het jaar kun je de route in je eigen tempo rijden, eventueel verdeeld over meerdere dagen.
Sporten die typisch Fries zijn
Friesland heeft een paar eigen sporttradities. Je hoeft ze niet zelf te gaan doen, maar ze zijn leuk om te kennen, en wie weet word je er enthousiast van.
Kaatsen is een balspel waarbij twee partijen van meestal drie spelers een kleine, harde bal met de hand naar elkaar slaan. Spelers dragen een handschoen aan de slaghand. De puntentelling heeft iets weg van tennis. In veel Friese dorpen is een kaatsvereniging, en de belangrijkste partij van het jaar, de PC, wordt elke zomer in Franeker gespeeld.
Fierljeppen is polsstokspringen over het water. Je rent aan, springt op een lange stok die in een sloot staat, klimt erin omhoog terwijl hij naar voren valt en probeert zo ver mogelijk aan de overkant te landen. Het ziet er spectaculair uit en vraagt kracht, techniek en durf. Een nat pak hoort erbij.
Skûtsjesilen is wedstrijdzeilen met skûtsjes, oude platbodems die vroeger vracht vervoerden. Elke zomer worden er op de Friese meren wedstrijden gevaren, en langs de kant en op het water kijken veel mensen mee. Het is meer iets om naar te kijken dan om zelf mee te doen, maar het laat goed zien hoe groot de band tussen Friesland en het water is.
Het water op
Vanuit Leeuwarden ben je snel bij de Friese meren. Ten zuiden van de stad ligt het watersportdorp Grou, en iets oostelijker het Nationaal Park De Alde Feanen, een gebied met meren, petgaten, riet en smalle vaarten. Het is een mooie plek om te kanoën of te suppen, juist omdat je er ook beschutte stukjes water vindt waar het rustig is.
Wil je zeilen leren, dan is Friesland een logische plek. Er zijn zeilscholen en watersportverenigingen waar je in een paar dagen de basis leert. In de zomer is de Sneekweek een bekend zeilevenement op het Sneekermeer, met wedstrijden voor allerlei klassen boten. Ben je nieuw op het water, lees dan eerst zeilen, kanoën en suppen, met onder meer tips over veiligheid en wat een cursus kost.
Goed leren zwemmen
In een provincie met zoveel water is goed kunnen zwemmen geen luxe. Voor kinderen begint dat meestal met zwemles voor het A-, B- en C-diploma. Zwemles in een zwembad is iets anders dan zwemmen in open water: kou, golven, stroming en troebel water maken het daar zwaarder. Veel ouders laten hun kind daarom doorzwemmen na het A-diploma. Wat de diploma's inhouden en waar je op let bij het kiezen van een zwemles, lees je in zwemles en de zwemdiploma's.
Ook voor volwassenen zijn er mogelijkheden: banen zwemmen in een binnenbad, zwemles als je het nooit goed hebt geleerd, en in de zomer zwemmen in open water op aangewezen zwemlocaties. Op de pagina zwemmen in Leeuwarden zie je wat er in de stad is.
SfeerbeeldSporthal en zwembad Kalverdijkje in Leeuwarden is een sportlocatie voor zwemmen. Zwemmen is een...
In de stad zelf
Voor een kort rondje hardlopen of wandelen hoef je de stad niet uit. De Prinsentuin, een park langs de stadsgracht vlak bij het centrum, is fijn voor een rustig rondje, en langs de grachten en singels kun je een route rond de binnenstad maken. Wil je verder, dan begint het Friese platteland al snel buiten de stad: vlak, weids en met veel wind. Fiets je met wind mee de ene kant op, houd er dan rekening mee dat je terug tegen de wind in moet.
Met hogescholen als NHL Stenden en Van Hall Larenstein wonen er ook veel studenten in de stad, en er zijn sportscholen van allerlei soorten: grote zalen met veel apparaten en kleinere studio's voor yoga, pilates of training in kleine groepen. Als ruwe indicatie kost een budgetsportschool vaak zo'n 20 tot 35 euro per maand; met meer begeleiding betaal je meer. Het verschilt per aanbieder, dus vraag naar een proefles.
Voetbal en andere teamsporten
Voetbal is ook in Leeuwarden de grootste teamsport. De stad heeft een club in het betaalde voetbal, en in de wijken en de dorpen eromheen zijn amateurverenigingen voor jeugd, senioren en veteranen. Steeds meer clubs hebben ook teams voor volwassenen die later beginnen. Als ruwe indicatie ligt de contributie voor senioren ergens tussen de 150 en 350 euro per jaar, afhankelijk van de club en het soort team.
SfeerbeeldBij Grouster Amateur Voetbal Club in Leeuwarden kun je terecht voor voetbal. Voetbal is de populairste...
SfeerbeeldS.C. Stiens in Leeuwarden is een sportlocatie voor voetbal. Voetbal is de populairste teamsport van...
SfeerbeeldBij V.V. Nicator in Leeuwarden kun je terecht voor voetbal. Voetbal is de populairste teamsport van...
SfeerbeeldKooi Stadion in Leeuwarden is een sportlocatie voor voetbal. Voetbal is de populairste teamsport van...
SfeerbeeldBij De Magere Weide in Leeuwarden kun je terecht voor voetbal. Voetbal is de populairste teamsport van...
SfeerbeeldBij Voetbalvereniging de Trije Doarpen in Leeuwarden kun je terecht voor voetbal. Voetbal is de populairste...
Daarnaast zijn er in en rond de stad verenigingen voor onder meer korfbal, hockey, tennis en volleybal. Kies je voor een vereniging, dan kun je meestal eerst een paar keer meetrainen voordat je lid wordt.
Sporten met een kleine beurs
Veel van wat Friesland te bieden heeft, is gratis: een fietstocht langs de Elfstedenroute, hardlopen langs de grachten of wandelen in De Alde Feanen. Heb je een laag inkomen, vraag dan bij de gemeente Leeuwarden na welke regelingen er zijn voor sport. Voor kinderen kan het Jeugdfonds Sport & Cultuur bijspringen bij contributie of lesgeld, bijvoorbeeld voor zwemles.
Zo vind je jouw sport in Leeuwarden
Op de pagina sporten in Leeuwarden zie je het aanbod in de stad per sport, en met de kaart vind je wat er bij jou in de buurt zit. Zoek je een wedstrijd of toertocht om aan mee te doen, kijk dan bij evenementen. Weet je nog niet welke sport je wilt proberen, dan helpt de keuzehulp je op weg. Inschrijven of een proefles plannen doe je daarna rechtstreeks bij de aanbieder.
