Spannend om te beginnen? Zo kom je over je drempelvrees heen

Je hebt de website van de sportschool al drie keer bekeken. Je weet welke les je zou willen doen en op welke avond. En toch blijft het bij kijken. Want wat als iedereen al weet hoe het werkt? Wat als jij de enige bent die na tien minuten buiten adem is?

Drempelvrees is heel gewoon, ook bij mensen die vroeger fanatiek sportten. Het zegt niets over of je ergens thuishoort. Het is vooral spanning voor iets onbekends, en daar kun je iets aan doen. Niet door te wachten tot de spanning vanzelf verdwijnt, maar door de stap zo klein te maken dat je hem toch zet.

Herken je deze gedachten?

• "Ik moet eerst wat fitter worden voordat ik bij een groep kan aansluiten."
• "Iedereen gaat naar me kijken."
• "Ik weet niet hoe de apparaten werken en sta straks voor gek."
• "Ik ben te oud, te zwaar of te onhandig voor die sport."
• "Ik ken er niemand."
• "Gym op school was al een drama."

Het zijn begrijpelijke gedachten, maar ze kloppen vaak minder dan je denkt. Neem de eerste. Wachten tot je fit genoeg bent om te gaan sporten, is als wachten tot je kunt zwemmen voordat je het water in gaat. Een goede les of club is er juist ook voor mensen die nog niet fit zijn.

Hoe het meestal echt gaat

Het beeld in je hoofd is vaak spannender dan de werkelijkheid.

De meeste mensen zijn met zichzelf bezig. In de sportschool hebben veel mensen oortjes in en een eigen schema. In een groepsles kijken deelnemers naar de instructeur of naar zichzelf, niet naar jou.

Nieuwe mensen zijn normaal. Trainers en instructeurs zien voortdurend nieuwe gezichten. Voor hen ben je gewoon de volgende nieuwe deelnemer.

Clubs zijn blij met nieuwe leden. Een vereniging draait op haar leden. Wie zich meldt, is meestal welkom, ook als hij of zij nog niets kan.

Iedereen is ooit begonnen. De vrouw die soepel door de les gaat en de man die zware gewichten tilt, stonden ooit ook voor het eerst onzeker bij de ingang.

Maak de stap zo klein mogelijk

Een grote stap voelt eng, een kleine niet. Zie het als een trap die je tree voor tree neemt:

1. Kijk rond zonder te beslissen. Bekijk online het aanbod, foto's van de locatie en het lesrooster. Dan weet je al hoe het eruitziet voordat je er bent.
2. Stel een vraag. Stuur een e-mail of bel, bijvoorbeeld met de vraag of er een les voor beginners is. Dan heb je al contact gehad, en een naam om naar te vragen.
3. Ga kijken zonder mee te doen. Bij veel clubs mag je een training bekijken, en bij een sportschool kun je vaak een rondleiding krijgen.
4. Kies een rustig moment. In veel sportscholen is het overdag of laat op de avond rustiger dan direct na werktijd.
5. Doe één proefles. Geen abonnement, alleen een proefles. Hoe je je daarop voorbereidt, lees je in je eerste proefles.
6. Spreek met jezelf af dat je drie keer gaat. De eerste keer is alles nieuw. Pas na een paar keer weet je of het bij je past.

Een omgeving die bij je past

Een grote, drukke sportschool met harde muziek is voor de één precies goed en voor de ander te veel. Gelukkig is er veel keuze:

• Beginnersgroepen en cursussen. Iedereen is nieuw, dus niemand loopt voor. Denk aan een beginnerscursus hardlopen of een starterscursus bij een tennis- of golfclub.
• Kleine studio's. Minder mensen en meer persoonlijke aandacht, al betaal je daar meestal meer voor.
• Groepen voor mensen zoals jij. Er zijn lessen en groepen voor 55-plussers, voor vrouwen, voor mensen met een beperking en voor ouders met jonge kinderen.
• Buiten in plaats van binnen. Een wandelgroep of buitentraining voelt voor veel mensen minder bekeken dan een zaal vol spiegels.
• Dicht bij huis. In veel gemeenten organiseren buurtsportcoaches laagdrempelige activiteiten in de wijk.

Wil je eerst thuis wat zelfvertrouwen opbouwen? Ook dat kan; in thuis sporten lees je hoe. Zie het wel als opstap, niet als reden om de stap naar buiten eindeloos uit te stellen.

Alleen of samen?

Een vriend of collega meenemen maakt de eerste keer een stuk minder spannend. Je loopt samen naar binnen en spoort elkaar aan om terug te komen. Het nadeel: als die ander afhaakt, haak jij misschien ook af. Spreek daarom af dat je allebei minstens een paar weken gaat.

Alleen gaan heeft ook voordelen. Je let beter op wat de trainer zegt en raakt sneller in gesprek met anderen. Menige sportvriendschap is begonnen bij iemand die in zijn eentje binnenkwam.

Zeg dat je nieuw bent

Het helpt enorm om even te melden dat je nieuw bent. Een paar zinnen die je kunt gebruiken:

• "Ik ben nieuw en heb lang niet gesport. Waar kan ik het best gaan staan?"
• "Ik heb soms last van mijn knie. Is er een makkelijkere variant?"
• "Is het goed als ik af en toe even rustiger aan doe?"

Een goede trainer reageert daar positief op en houdt een oogje in het zeil. Krijg je het gevoel dat je lastig bent, dan is dat ook nuttige informatie: misschien past die plek niet bij je.

Ga je naar een sportschool, dan helpt het om de ongeschreven regels te kennen. Die lees je in je eerste maanden in de sportschool.

Tijdens de eerste keer

• Kom omgekleed. Vind je een kleedkamer ongemakkelijk, kom dan in je sportkleding en douche thuis.
• Kies je eigen plek. Achteraan in een groepsles voelt rustig, al zie je de instructeur vanuit het midden vaak beter.
• Houd je eigen tempo aan. Pauzeren of de makkelijkere variant kiezen is heel normaal.
• Lach om wat misgaat. Iedereen staat weleens verkeerd om of loopt de verkeerde kant op. Hoe sneller je erom lacht, hoe kleiner het wordt.

Na afloop: wees mild voor jezelf

De eerste keer is meestal de moeilijkste. De tweede keer weet je al waar de kleedkamer is, hoe de les verloopt en wie de trainer is. Schrijf na afloop eens op wat goed ging, hoe klein ook: je bent gegaan, je hebt de les afgemaakt, je hebt iemand gesproken.

Viel het tegen? Dat kan aan de plek liggen en niet aan jou. Probeer een andere les, een ander tijdstip of een andere aanbieder voordat je concludeert dat sporten niets voor jou is. Hoe je daarna een vaste gewoonte opbouwt, lees je in sporten volhouden.

Als het om meer gaat dan spanning

Twijfel je of sporten verstandig is vanwege je gezondheid, bespreek dat dan eerst met je huisarts of fysiotherapeut. Zij kunnen je soms ook wijzen op beweegprogramma's met begeleiding. En merk je dat spanning je ook op andere plekken in je leven tegenhoudt, dan kan het helpen om daar met je huisarts over te praten.

Verder zoeken

Begin rustig met rondkijken. In het aanbod zie je wat er bij jou in de buurt is, en op de kaart welke plekken het dichtst bij huis liggen. Wat je aanspreekt, bewaar je als favoriet, zodat je zonder haast kunt vergelijken. Weet je nog niet welke sport je wilt proberen, dan helpt de keuzehulp je op weg.