In dit artikel
Tot hun twaalfde stond je elke zaterdag langs de lijn. Nu ligt je dochter op zaterdagochtend nog in bed en vindt je zoon training "echt niet meer leuk". Herkenbaar? In de tienerjaren stoppen veel jongeren met hun sport. Dat is geen falen van jou of van hen. Hun leven verandert snel, en sport moet daar opnieuw een plek in vinden.
Het goede nieuws: stoppen met een club is niet hetzelfde als stoppen met bewegen. Met wat geduld en de juiste vragen vinden veel tieners een nieuwe vorm die past bij wie ze nu zijn.
Wat er verandert in de tienerjaren
Om te begrijpen waarom een tiener afhaakt, helpt het om te kijken wat er allemaal tegelijk gebeurt.
School wordt zwaarder. Op de middelbare school komen er huiswerk en toetsweken bij, en soms een lange fietstocht naar school. Drie avonden trainen past dan niet altijd meer.
Er komt een bijbaan of andere hobby bij. Geld verdienen, muziek maken, gamen, met vrienden afspreken: de concurrentie om vrije tijd is groot.
Het lichaam verandert. Tijdens een groeispurt kan een tiener zich tijdelijk wat onhandig voelen. Ook onzekerheid over het eigen lichaam speelt mee. Omkleden in een kleedkamer, strakke sportkleding of je bekeken voelen in het zwembad kan een reden zijn om af te haken, ook als je kind dat niet hardop zegt.
De sport wordt serieuzer. Rond deze leeftijd wordt er in veel sporten meer geselecteerd. Wie niet in het beste team zit, voelt zich soms tweederangs. Wie er wel in zit, krijgt meer trainingen en meer druk. Over dat laatste lees je meer in talent en prestatiedruk.
Vrienden worden belangrijker. Als vrienden stoppen of naar een andere club gaan, is voor veel tieners de lol er snel af.
Wat tieners wel aanspreekt
Wat een twaalfjarige leuk vond, hoeft een vijftienjarige niet meer te boeien. Een paar dingen die voor tieners vaak het verschil maken.
Zelf kiezen
Tieners willen grip op hun eigen leven, ook op hun vrije tijd. Een sport die ze zelf hebben uitgezocht, houden ze meestal langer vol dan een sport die jij goed vindt. Laat ze dus zelf rondkijken, ook als hun keuze je verbaast.
Samen met vrienden
Voor veel jongeren is samen met vrienden sporten de belangrijkste reden om te blijven gaan. Een groepje dat samen gaat padellen, boulderen of hardlopen, of samen een abonnement neemt, sleept elkaar erdoorheen.
Geen vast schema
Niet elke tiener wil zich vastleggen op twee trainingen en een wedstrijd per week. Flexibele vormen, zoals een sportschool, een boulderhal, een skatepark of een losse groepsles, passen soms beter bij een wisselend rooster.
Iets wat volwassen voelt
Kleuters doen aan sport, tieners willen iets wat bij hun leeftijd past. Krachttraining, boksen, kickboksen, padel en hardlopen spreken veel jongeren aan, juist omdat volwassenen het ook doen.
Een rol bij de club
Sommige tieners willen niet meer zelf spelen, maar blijven graag betrokken. Veel verenigingen zijn blij met jongeren die helpen bij de training van jongere kinderen, jeugdwedstrijden fluiten of meehelpen bij toernooien. Zo blijft je kind in beweging en houdt het contact met de club.
Vanaf welke leeftijd naar de sportschool?
Een vaste leeftijd die voor alle sportscholen geldt, bestaat niet. Elke sportschool bepaalt zelf vanaf welke leeftijd je lid kunt worden en onder welke voorwaarden. Soms kunnen jongeren eerder terecht met toestemming van een ouder, onder begeleiding of in speciale lessen voor jongeren. Omdat je kind minderjarig is, moet een ouder het contract vaak meetekenen. Vraag het gewoon na bij de sportschool.
Krachttraining is voor tieners niet per definitie slecht, zolang het verantwoord gebeurt: met goede uitleg, aandacht voor techniek en rustig opbouwen. Zware gewichten tillen zonder begeleiding, of nadoen wat iemand op sociale media laat zien, is minder verstandig. Hoe je goed begint, lees je in beginnen met krachttraining.
Zo help je zonder te pushen
Je kunt een tiener niet meer naar training sturen zoals een achtjarige. Maar je hebt nog steeds invloed, vooral als je het handig aanpakt.
- Vraag in plaats van te vertellen. "Wat zou je wel leuk vinden?" werkt beter dan "Je moet toch iets doen."
- Maak proberen makkelijk. Bied aan om een proefles of een eerste maand te betalen, of om je kind en een vriend te brengen. Een lage drempel helpt.
- Praat over gevoel, niet over gewicht. Opmerkingen over uiterlijk of gewicht kunnen hard aankomen, ook als je ze goed bedoelt. Zeg liever dat je ziet dat je kind vrolijk thuiskomt van het sporten.
- Accepteer een pauze. Een paar maanden niet op een club zitten is geen ramp. Vaak komt de interesse later in een andere vorm terug.
- Doe zelf mee. Vraag of je tiener zin heeft om samen te gaan hardlopen, fietsen of padellen. Niet elke tiener wil dat, maar sommige vinden het stiekem best leuk.
- Respecteer een nee. Begin er niet elke week opnieuw over. Te veel aandringen werkt bij tieners vaak averechts.
Wil je kind echt stoppen met zijn huidige sport, dan helpt als je kind wil stoppen met sporten om uit te zoeken wat er speelt.
Bewegen hoeft geen sport te zijn
De Gezondheidsraad adviseert kinderen en jongeren tot 18 jaar om elke dag minstens een uur matig intensief te bewegen. Dat hoeft niet allemaal op een club. Fietsen naar school, gymles, de hond uitlaten, dansen op je kamer en met vrienden de stad in fietsen tellen ook mee. Voor een tiener die elke dag een flink stuk naar school fietst, is dat al een mooi deel van dat uur.
Zit je kind vooral op de bank of achter een scherm, zoek dan samen naar kleine dingen die erbij kunnen, in plaats van meteen een nieuwe sport voor te stellen. Een avondwandeling met de hond, een stuk fietsen in plaats van de bus, of één keer per week met een vriend naar de boulderhal. Kleine stappen voelen voor een tiener minder als een opdracht van een ouder.
Wat kost het?
Jeugdcontributie bij een vereniging is meestal lager dan de contributie voor volwassenen. Rond de achttien jaar gaat die vaak omhoog. Ook sportscholen hebben soms een jongerentarief tot een bepaalde leeftijd. Let daarop als je kind van club of sport wisselt.
Is geld een drempel? Er zijn regelingen, zoals het Jeugdfonds Sport & Cultuur en Stichting Leergeld, en veel gemeenten hebben een eigen regeling. Meer daarover lees je in sporten met weinig geld.
Laat je tiener zelf rondkijken
Geef je tiener de ruimte om zelf de keuzehulp te doen of aan de sportroulette te draaien, eventueel samen met een vriend. In het aanbod en op de kaart is te zien wat er in de buurt is, van boulderhallen en sportscholen tot verenigingen. Proeflessen en inschrijven regel je daarna bij de aanbieder zelf.
